In januari begint zich het plan te ontspinnen om dit jaar, 500 jaar doperdom, langs het riviertje de Berkel op pelgrimstocht te gaan, vanuit Münster naar de bronnen in Billerbeck, helemaal langs de rivier tot aan de uitmonding in de IJssel in Zutphen. In maart hebben zich 12 mogelijke pelgrims aangemeld. Drie daarvan houden een slag om de arm vanwege ziekte en te weinig conditie. Twee melden zich definitief af. De laatste vier maanden bereiden we de tocht voor met 10 pelgrims: Aly, Cathinca, Cocke, Jacobine, Jessica, Johannes, Lydia, Mieke en Thomas en onze rondleider in Münster, Floris. Gaandeweg de maanden juli en augustus wordt duidelijk dat er nog twee pelgrims ws. niet mee kunnen. Eén ivm een blessure aan een voet en de ander door een zieke partner, die hulp nodig heeft. 

Dag 1: Arnhem – Münster – Billerbeck

De 17e augustus beginnen we met de zomerdienst in de Eusebius in Arnhem aan de pelgrimstocht met acht pelgrims, die de volgende vragen hebben geformuleerd:

• Ik zou met meer vertrouwen in het leven willen staan. Er gaat bij mij toch vaak veel aandacht uit naar alles wat er mis kan gaan.
• Hoe kan/wil ik bijdragen aan tastbare verandering in onze samenleving? Waarmee we zorgzaam zijn voor onze medemens en al het andere leven? Hoe kan ik daar ook zelf gezond, blij en energiek in blijven? Welke stappen zal ik zetten?
• Hoe kan ik weer meer ontspannen mezelf zijn?
• Ik wil ook graag meer mezelf zijn. Mijn eigen leven leiden i.p.v. alleen als mantelzorger (voor mijn oude moeder).
• Wat mij op dit moment bezighoudt: hoe geef ik op een gezonde manier mijn grenzen aan? Hoe verhoudt zich dat tot boosheid? Mag dat er zijn en hoe uit ik dat zonder de verbinding met mezelf en anderen te verliezen? 
• Sta je op een kruispunt in je leven en weet je niet zo goed welke kant je op wilt gaan? Daar wil ik graag mee aan de slag gaan, tijdens deze pelgrimstocht.
• Hoe kan ik goed voelen en communiceren wat ik nodig heb aan op mezelf zijn en onderdeel zijn van de groep. En op een ontspannen manier zichtbaar worden als mezelf, temidden van een groep?
• Ik hoop dat we door het samen pelgrimeren thema’s en vragen centraal kunnen stellen, die ons allemaal helpen het leven beter te begrijpen en de wereld met mededogen tegemoet te treden. 

We worden in de Eusebiuskerk uitgezwaaid door leden van de verschillende geloofsgemeenschappen, die daar aanwezig waren en door een paar van onze geliefden. Daarna stappen we op de trein naar Münster. Met Floris hebben we zondagmiddag samen door Münster gewandeld om daar de Duits-Nederlandse geschiedenis en ook wat sporen van de protestanten in dit katholieke pendant van het protestantse Osnabrück te ontdekken. Hij heeft lang in Münster gewoond en is hier ook werkzaam geweest aan het Instituut voor Neerlandistiek van de universiteit. Ter voorbereiding op de wandeling stuurde hij de volgende documentaire over de Berkel, die een paar jaar geleden in Münster is gemaakt en quasi de hele route van de pelgrimstocht volgt. Hij is in het Nederlands ondertiteld en deels ook gesproken: https://www.youtube.com/watch?v=Oz6xyKLAGqc. Deze documentaire is erg de moeite waard en geeft een beeld van waar de tocht langsgaat. Floris leidt ons langs verschillende highlights van Münster, waaronder de Lambertikirche, waar nog de kooien hangen, waar de lijken van Jan van Leyden en twee van zijn kornuiten ingelegen hadden, nadat zij Münster onveilig maakten, omdat zij dachten dat daar het Nieuwe Jeruzalem gesticht ging worden. Het avondeten genieten we in een bijzonder karakteristiek restaurant, Kleinen Kiepenkerl, met heerlijke desserts, waaronder de beroemde plaatselijke lekkernij Herrencreme. Floris blijft achter in Münster, waar hij ons naar de trein brengt en ons uitzwaait. Zo blijven we nu met zeven pelgrims over. Dinsdag worden dit er weer acht, omdat Jessica zich bij ons voegt met de vouwfiets.

Tijdens de avondsluiting lezen we uit ‘Het geluk van de wandelaar’, van Stephen Graham, uit 1926, de eerste anderhalve blz., over de mens als pelgrim, in de ruime kamer van Lydia en Cathinca, waar zelfs een woonkamer aan vast zat, in het Ludgerusbrunnen Hotel in Billerbeck. We zingen ‘Mon âme se repose’ en ’Take o take me as I am’ en na de stilte en het gesprek over de vraag welke indruk van deze dag blijft jou bij en/of neem je mee naar de rest van de week, eindigen we met  ‘Brother, sister let me serve you’. De indrukken van deze eerste dag zijn: Elkaar tegenkomen bij de deur van de Eusebius, elkaar herkennen als pelgrim en zeggen: ‘Spannend hè!’ Het welkom heten van alle binnenkomende mensen bij de ingang van de Eusebius. Alle warme bemoedigende woorden vooraf en naderhand van allerlei mensen in de Eusebius, de liefde van al die mensen. Leuk dat Edo er ook was, onze stagiaire van afgelopen jaar en dat hij zijn weg heeft gevonden dankzij de stage. Dat het Cathinca zo goed lukte om zonder zenuwen het gedicht ‘Sandalen van verlangen’ voor te lezen. Het woord scheppingskracht is blijven hangen. Het afscheid nemen van geliefden en bekenden was ontroerend: Fredjee, Edo, Gert, Ruud, Dieuwertje, Eva, Veerle in de Eusebius. Jessica nam afscheid van ons op station Zutphen en Cathinca’s dochter Kimberley en haar vriend op station Hengelo. Dat we tussen de menigte mensen die aan het feestvieren waren in Münster doorliepen met onze rugzakken op en onze eigen focus hadden en dat dat prima samenging. Het enthousiasme en de bevlogenheid van Floris waarmee hij ons de stad Münster liet zien en erover vertelde. Dankjulliewel voor deze mooie eerste dag! Slaap lekker! 

Dag 2-7: Bronnen van de Berkel in Billerbeck – Coesfeld – Gesher – Vreden – Eibergen – Barchem – Zutphen, ongeveer 129 km 

We zien elkaar elke ochtend rond 7 uur of 8 uur bij de uitgang van het hotel, waarna we naar de supermarkt gaan voor ontbijt en lunch. Langs de Berkel ontbijten we en daar is ook de ochtendopening, geleid door steeds een andere pelgrim. Vragen om mee te nemen tijdens de wandeling, die we telkens in stilte beginnen, zijn: 

Maandag: Wat zijn jouw bronnen van hoop, liefde en vrede?

Elke dag: Welk moment in de dag blijft je het meest bij? 

Dinsdag: Wat is voor jou echte rijkdom? En besteed je misschien nu teveel tijd en energie aan dingen die geen echte rijkdom voor jou zijn?

Woensdag: Waar ben je bang voor? 

Donderdag: Een uitnodiging, ga terug naar het waarnemen en blijf daarbij, probeer de werkelijkheid niet verder te beïnvloeden.

Vrijdag: Wie reist er met jou mee? Heb je bijvoorbeeld last van een innerlijke criticus op je schouders?

Zaterdag: Vraag om mee te lopen vandaag: Wat wil jij laten groeien? In jezelf of in verbondenheid met anderen?

Met elkaar zijn we onderweg. Stap voor stap: de hoop die mij voeten geeft. 

We zingen verschillende liederen: Mon ame se repose, Take o take me as I am, Brother sister, let me serve you, ‘Ik wens je vrede, gegroet ben jij’, uit de bundel ‘Zalig zingen’ (van het zangweekend in mei in Dopersduin), op de melodie van ‘Alles ist eitel’. Irish blessing uit de bundel ‘Zalig zingen’, maar dan in het engels May the road rise to meet you, ‘The river is flowing’ nr. 2 uit de bundel Zalig zingen, zingen we vele keren. Ga met God en hij zal met je zijn. Nada te turbe, het tweede couplet in twee talen, zodat we sneller klaar waren. Iedereen was erg moe en wilde snel naar bed, dus hebben we ‘korte metten’ gemaakt met de avondsluiting. All day all night angels watching over me my Lord. Als alles duister is en de Irische Reisesegen in het duits. Nog een taizélied: En todo amar y servir, driestemmig. De dag door uwe gunst ontvangen. Ubi caritas et amor, Deus ibi est. Driestemmig.

Iedere pelgrim had een bijzondere tekst meegenomen, bijv. een tekst van Etty Hillesum, of een citaat van Goethe.

Of een tekst over De Bron:

Vanochtend ontmoeten wij elkaar bij de bron. De bron, dat is waar alles begon. Daar waar levend water diep in de aarde ontspringt en een weggetje naar boven zoekt. Door de dikke lagen van de aardkorst.

Daar sijpelt het eerst en dan vormt het een plas, een stroom en wie weet: een rivier. We zoeken deze dagen de bron van Liefde, van Vrede, van onszelf, van ons leven. Zo vinden we even rust van onze wegen.

En we luisteren naar het geklater van het water. Hier en nu zoeken we elkaar en samen drinken we van het water. Helder en verkoelend. Een goede plek voor een echte ontmoeting.

We luisteren naar het gedicht: Wat er stroomt

Stilte en gebed: 

Eeuwige Bron van ons leven, raak ons aan.

Wil ons met Liefde omgeven,

Genezing en vrede.

Wek onze woorden tot leven, raak ons aan.

Vraag om mee te lopen vandaag: Wat wil jij laten groeien? In jezelf of in verbondenheid met anderen? Slotlied: ‘Brother, sister let me serve you.’ Het is weer een prachtige dag, deze laatste loopdag. 

In de laatste avondsluiting onder leiding van Mieke nemen we nog een keer de dag door en zingen we als ode aan de rivier: The river is flowing

– Stilte- voor de vraag wat wil je laten groeien en wat was jouw moment van de dag? 

Wat ik wil laten groeien, is dat ik in de groep ook kan kiezen voor wat ikzelf nodig heb, door dat gewoon te doen, als ik wil doorlopen, loop ik door, als ik wil stoppen, dan stop ik, als ik wil praten, praat ik en als ik stil wil zijn, ben ik stil. Dat neem ik mee en daar zal ik zeker nog veel aan hebben in mijn dagelijkse leven. Daarmee is voor een groot deel ook mijn vraag beantwoord over grenzen aangeven en hoe om te gaan met mijn boosheid? Mijn moment van de dag was het besef dat wij eigenlijk als groep ook een rivier zijn, soms langgerekt uit elkaar, dan weer dicht bij elkaar, breed. We zijn een stroom geworden, dank jullie wel dat ik met jullie een rivier mocht zijn. Als moment neem ik mee dat we vanochtend langs de rivier liepen met al die mooie bloemen.

Mijn moment van de dag was dat ik besloot om toch te blijven, terwijl ik graag meteen na aankomst naar huis wilde. Dat had ik ook in Santiago. Ik ben niet zo’n groepsmens, maar ik merkte dat ik met jullie toch makkelijk verbinding legde. Dat wil ik graag uitbreiden, mezelf zijn binnen de groep.

Wat ik wil laten groeien, dat ik dat gedicht durfde voor te lezen in de dienst in de Eusebius, ik merk dat er nog meer in mij zit, wat ik naar buiten wil laten komen. Dit was een begin daarvan. Ik merkte dat ik geen zenuwen had, maar het gewoon ging doen. Mijn moment van de dag was dat ik Mieke steeds weer klaar zag staan. Dat was heel fijn. Als vrijwilliger bij de Europarun weet ik nu ook hoe het is om als deelnemer aan de andere kant te staan en hoe belangrijk je bent.

Ik was heel blij om vanochtend zo lang met jullie mee te kunnen in de groep.  Ik was later ingestroomd en het in de groep zijn vind ik lastig, maar ik voelde me er nu wel echt deel van. Na mijn moment van gisteravond, toen dat niet lukte, hoe kan ik mezelf zijn binnen de groep was ook echt mijn onderwerp deze week. Dat was wel een belangrijk moment. Ik heb veel in isolement geleefd en merk nu dat ik weer meer verbinding zoek naar anderen toe. Ik was ook blij om vanmiddag weer even op mezelf te zijn. Ik woon vlakbij de monding van de Berkel in de IJssel en ging mijn slaapmat en slaapzak thuis halen. Ben toen weer snel teruggefietst om jullie te zien de eindstreep te halen. Ik weet nu wat er achter die monding aan rivier ligt en hoe dat eruit ziet.

Wat ik wil laten groeien is verbinding en liefde, daar is nooit genoeg van. Deze pelgrimstocht is daar een voorbeeld van, dat dat heel eenvoudig te creëren is. Ik merkte dat jullie veel hadden meegemaakt met elkaar, ik was daar niet altijd deel van, maar ik voelde me wel onderdeel van de groep en altijd heel welkom. Moment van de dag was dat we allemaal de eindstreep hebben gehaald en dat we hier juichend voor de deur stonden.

Wijsheid en liefde wil ik laten groeien. Eenvoud en aandacht, zijn geen doelen op zich, die twee waarden had ik eerder al genoemd, dat ik dat belangrijk vond dat zijn eerder middelen om te komen tot wijsheid en liefde. Wijsheid en liefde zijn misschien grote woorden, maar ik heb dat al langer op mijn netvlies dat ik dat wil laten groeien, alleen hoe geef je daar handen en voeten aan? 

De balans tussen in de groep zijn en weer op mezelf zijn, dat ging mij goed af. Ik ben gewend om veel alleen te zijn, en dat vind ik ook fijn, maar in de groep zijn, is dat ook. 

Wat ik wil laten groeien, zijn initiatieven zoals de drinkbare rivier. Ik heb besloten dat ik ga meelopen over twee weken wanneer ze met dit project langs de Nederrijn lopen. Moment van de dag het zien van de boomvalk, ‘what makes your heart sing?’ Dit dus:vogels en bloemen, plantjes. En ook het vele lachen tijdens het eten zonet.

Wat ik wil laten groeien, is het veiligheid creëren voor iedereen in de groep, dat iedereen zichzelf durft te zijn, wat jullie allemaal gedaan hebben door leiding te geven aan een ochtendviering of avondsluiting, waarbij je de mogelijkheid creëert om ook dat te delen wat je normaalgesproken niet zo makkelijk deelt, maar wat er wel echt toe doet voor jou, daarmee creëer je dus veiligheid om kwetsbaarheden te delen. Het was een aaneenrijging van hoogtepunten vandaag. Mijn moment van de dag waren al die prachtige luchten en de hoge bomen waaronder wij liepen, dat we daarin opgenomen werden, als kleine mensjes, in vergelijking met dat hele grote geheel.

We sloten af met Ubi caritas et amor, Deus ibi est. Daar waar liefde is en vriendschap daar is God. Driestemmig.

En we slapen in de kerk! Slaap lekker allemaal in dit bijzondere hotel!!!

Dag 8: Zutphen – naar huis  ..  km

Zondagochtend is om 7.30 uur de ochtendviering. Om 8.00 uur komt Nel het ontbijt brengen en om 8.15 uur komt Jan, de koster.

Ochtendviering: we zingen Ga met God en Hij zal met je zijn.

Stilte rond de vraag wat neem je mee van deze reis:

Het enthousiasme en het lachen met elkaar. Dat vergeet ik nog weleens hoe belangrijk dat is.

Ik neem mee dat ik gewoon verder mag groeien en de ontmoetingen met mooie mensen en de mooie gesprekken.

Ik neem mee het gevoel van pelgrim zijn. 

Ik neem mee het stap voor stap verder komen, en dan kom je er wel, met kleine stappen. Ook het vele lachen neem ik mee.

Ik neem de stroom mee, zonder nadenken de wereld ingaan. Mijn eigen pad vinden en tegelijkertijd deel zijn van de groep.

Ik neem mee het vertrouwen. Zoeken en vinden.

Ik neem mee de vragen en de stilte. Dat ik dat heel eenvoudig kan doen, ook met andere mensen.

Ik neem mee de warmte en de liefde en de ontspanning!

Slotlied: Irische Reisesegen tweestemmig.

We maken de zondagse kerkdienst mee die deze ochtend geleid wordt door Akke Clara Thimm-Stelwagen. De dienst gaat over zingen! Zing een ander lied! 

Tijdens de open ruimte zingen we nog een keer ‘En todo, amar y servir’ in alles, liefhebben en dienen, zoals we dat gisteravond zongen, toen Mieke met de boodschappen binnen kwam lopen, die ze voor ons had gehaald. Dankjulliewel voor deze fantastische, onvergetelijke pelgrimstocht.     Aly Meijer